EMPATİ NASIL GELİŞİYOR

05.10.2019
264
A+
A-
EMPATİ NASIL GELİŞİYOR
sasoftmedia

Henüz dokuz aylık olan bebek, başka bir bebeğin düştüğünü gördüğü anda gözleri doluyor ve sanki canı acıyan kendisiymiş gibi annesinin kucağına tırmanıp rahatlamak istiyordu. On beş aylık başka bir bebek ise, kendi ayısını ağlamakta olan arkadaşına veriyor; ancak arkadaşı ağlamaya devam ettiğini görünce onu sakinleştiren battaniyesini bulup veriyordu.

Bu küçük çaplı sempati ve ilgi gösterilerinin ikisi de, bu tür empati olaylarını kaydetmek üzere eğitilmiş anneler tarafından gözlemlenmiştir. İnceleme sonuçları, empatinin kökünün bebeklik dönemine kadar uzanabildiğini gösteriyordu. Neredeyse doğdukları günden itibaren, bebekler bir diğerinin ağladığını duymaktan rahatsız olur; bazıları bunu empatinin en erken örneği sayar.

Gelişim psikologları, bebeklerin henüz başkalarından ayrı bir varlık olduklarını tam olarak kavramadan, başkasının sıkıntısından rahatsız olduklarını saptamıştır. Doğumdan birkaç hafta sonra tepki veren bebekler, başka bir çocuğun gözyaşlarını görünce ağlarlar. Bir yaş civarında ise, sıkıntının kendilerinde değil de başkasında olduğunun farkına varırlar, ancak yine de bu durumu nasıl tepki göstereceklerini bilemezler.

Örneğin; New York Üniversitesi’nden Martin L. Hoffman’ın bir araştırmasında, bir yaşındaki bir çocuk ağlayan arkadaşını yatıştırması için, odada bulunan çocuğun annesini görmezden gelip kendi annesinin yanına getirmiştir. Aynı kafa karışıklığı, bir yaşındakilerin bir diğerinin sıkıntısını, belki de onun ne hissettiğini daha iyi anlayabilmek için taklit ettiğinde de yaşanır; örneğin bir bebek parmaklarını acıtmış ise, bir yaşındaki diğeri de kendi parmaklarını ağzına götürüp acıyıp acımadığına bakmıştır. Annesinin ağladığını gören bir bebek ise hiç göz yaşı olmadığı halde gözlerini silmiştir.

Motor mimikleme diye adlandırılan bu hareket taklidi aslında 1920’de Amerikalı psikolog E.B. Titchener’in ilk kez kullandığı şekilde, empati sözcüğünün teknik anlamının özgün karşılığıdır. Bu kullanım, kelimenin Yunanca’dan İngilizce’ye geçişindeki anlamdan bir miktar farklıdır. Yunanca’da “içini hissetme” demek olan empatheia terimi, ilk kez estetik kuramcıları tarafından, ‘diğerinin öznel deneyimini algılayabilme yeteneği’ için kullanılmıştır. Titchener’in kuramına göre, empati, başkasının sıkıntısını bir tür fiziksel taklit yoluyla aynı hislerin kişinin kendisinde uyandırılmasından kaynaklanmaktadır.

Araştırmacılara göre, çocuklardaki empatiyi şekillendiren bir diğer etken, biri sıkıntıdayken diğerlerinin ona nasıl yaklaştığını görmesiydi; özellikle sıkıntıda olan kişilere yardımcı olmak konusunda, çocuklar gördüklerini taklit ederek empatik tepki repertuarlarını geliştiriyorlardı.

Kaynakça: Duygusal Zekâ – Daniel GOLEMAN’ın Kitabı- Sayfa 128-130

Editör
Editör
Merhaba, paylaşılan yazılar ile ilgili veya başka bir konu hakkında görüş ve önerilerinizi, psikologlarburda@gmail.com mail adresine iletebilirsiniz. Sevgiler...
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.