TÜKENMİŞLİK SENDROMU

07.10.2019
219
A+
A-
TÜKENMİŞLİK SENDROMU
sasoftmedia

Burnout(tükenmişlik) Sendromu, son günlerde yeni iş ortamları, yönetimler, yapılan işlem nitelikleri ve bağımsız çalışabilme durumları, çalışanlarda-özellikle sağlık çalışanları arasında- çok yaygındır.

Günümüz iş dünyasında, teknolojinin ilerlemesiyle birlikte üretim ve verim kalitesinde gözle görülür bir azalma dikkati çekmektedir.

19. yy’da Sanayi Devrimi ile işlevlerinin bir kısmını makinelere devreden insan, şimdi bu içine girdiği girdaptan kendini kurtaramamaktadır. Bunun sonucunda insanın iş dünyasında sürekli sorunlarla karşılaşması da kaçınılmaz olacaktır.

Son dönemde ise yeni iş ortamları, yönetimler, yapılan işlerin nitelikleri ve özerklik durumları, çalışan insanda, özellikle de sağlık çalışanları arasında ‘Burnout(tükenmişlik) Sendromu’ denilen bir durumu ortaya çıkarmıştır.

Burnout kısaca, kişinin kendisine büyük hedefler koyup daha sonra istediklerini elde edemediğinde hayal kırıklığına uğrayarak yorulduğunu ve enerjisinin tükendiğini hissetmesi olarak açıklanabilir.

Tükenmişlik sendromu” ruhsal bir bozukluk değildir ancak bazı kişilik yapılarında daha kolay ortaya çıkabilir. Sıklıkla depresyonla karıştırılma riski vardır. Belirtilerdeki benzerlik dikkat çekicidir ve kişinin depresif duygulanımı da mevcuttur.

Ancak tükenmişlik sendromunda depresyondan farklı, “bu durumu yaşadığı ortamdan uzaklaşıp farklı bir ortama geçtiğinde” kişinin duygulanımı değişebilir, sıkıntıya düşen yaşamsal fonksiyonları normale dönebilir.

Tükenmişlik sendromu “kendisinden yaşamdan ve diğer insanlardan beklentileri yüksek olan” insanları önemseyen, onların beklentilerini/gereksinimlerini karşılamaya çalışan” , “insanlara değer veren” , “işini en iyi biçimde yapmaya çalışan” , “yaşamda yüksek hedefleri ve yüksek idealleri olan” , “yaptığı işe, gelir getiren bir etkinlik olması yanında başka anlamlar da yükleyen” , “yaşadığı her sorunda kendini suçlamaya ve kendini olumsuz değerlendirmeye eğilimli” , “yetersizlik duygularına sahip” , “kolayca moral bozukluğu yaşayan” , “kişilerde daha çok görülmektedir. Ayrıca kişinin iş yaşamı, aile yaşamı ve sosyal yaşam gibi birden çok alanda stres yaratan olayla karşı karşıya kalması ve stres yaşamaya yatkın bir kişilik yapısına sahip olması da tükenmişlik sendromunun ortaya çıkmasını kolaylaştırmaktadır.

Bireysel Nedenler

İş Tecrübesi

İşte kazanılan tecrübe arttıkça, tükenmişlik sendromu riski azalmaktadır. İşe yeni başlayan kişiler, yapılan işte henüz yetkinleşmedikleri için daha fazla strese girmektedirler. Bu da, bu kişilerin tükenmişlik sendromuna girme risklerini artırmaktadır.

Cinsiyet

Yapılan araştırmalar şunu göstermektedir ki; tükenmişlik sendromu kadınlarda, erkeklere oranla daha fazla görülmektedir.

Aile

Evli ve özellikle de çocuklu bireylerin tükenmişlik sendromu yaşama riskinin bekar bireylere oranla daha düşün olduğu, yapılan araştırmalarca ortaya çıkmıştır.

Kurumsal Nedenler

İş Yükü

Artan iş yükü ve çalışma saatlerinin iş ile ilgili stresi arttırdığı ve bunun sonucunda tükenmişlik sendromuna yol açtığı bilinmektedir. İlginçtir ki, optimum ölçüden daha fazla olan iş yükünün yanı sıra, optimum ölçüden daha az olan iş yükü de tükenmişlik sendromu riskini artırmaktadır.

Kontrol Eksikliği

İdeal çalışma ortamında, bireyin kendi yaptığı iş üzerindeki kontrolü yüksektir. Bu kontrolün azalması stres ve tükenmişlik sendromunu beraberinde getirmektedir. Bunun yanı sıra, iş ortamında üstlerinden fazla baskı gören ve kendisinde yeterince kontrol yetkisi bulunmayan bireyler tükenmişlik sendromuna daha yatkındır.

Ödüllendirilmeme

İş yaşantısında ödüllendirilme, yapılan çalışma ve üretimin karşılığında görülen maddi ve manevi takdiri ifade etmektedir.

  • Aidiyet
  • Adalet
  • Değerler
  • Sektör

Belirtileri

  • Duygusal belirtiler
  • Duygusal çöküntü
  • İsteksizlik
  • Başarısızlık, değersizlik duygusu
  • Suçluluk duygusu

Fiziksel Belirtileri

  • Yorgunluk/halsizlik
  • Uyku sorunları
  • İştah sorunları

Davranışsal Belirtiler

  • Öfke
  • Unutkanlık
  • Alınganlık
  • Ağlama krizleri

Kaynakça: Psikolojim Dergisi – Ecem Oğur

Editör
Editör
Merhaba, paylaşılan yazılar ile ilgili veya başka bir konu hakkında görüş ve önerilerinizi, psikologlarburda@gmail.com mail adresine iletebilirsiniz. Sevgiler...
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.